ในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทอย่างมากปัจจุบัน เราตะหนักได้ว่า AI มีความสามารถที่หลากหลาย และมีความฉลาดในบางแง่มุมเป็นอย่างมาก บทความนี้ผู้เขียนขอเน้นที่ การนำ AI มาใช้ในบริบทของ Business Intelligence (“AI in BI”) ภายใต้ชุดซอฟต์แวร์ Tableau เพื่อให้ผู้อ่านได้เห็นภาพและเข้าใจทิศทางของ Tableau ในการนำ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพให้กับซอฟต์แวร์ และช่วยให้ผู้ใช้งาน Tableau ได้ประโยชน์จากเทคโนโลยี AI นี้

AI ช่วยอะไรบ้างใน BI?

          คำถามแรกคือ AI มาช่วยอะไรบ้างในบริบทของ BI คำตอบสั้น ๆ คือ เราสามารถนำ AI มาช่วยในทุกส่วนของ Data analysis workflow ดังรูปที่ 1

รูปที่ 1 Data Analysis Workflow

ใน Data analysis workflow[1] สามารถแบ่งเป็นขั้นตอนหลัก ๆ ได้ 4 ขั้นตอนได้แก่

1. Data collection and preparation คือ การรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต้นทาง เพื่อที่ให้ได้ข้อมูลที่จำเป็นในการนำไปวิเคราะห์ต่อไป รวมถึงการทำ Data Model เพื่อรวบรวมข้อมูลหลาย ๆ ส่วนเข้าด้วยกัน
2. Data cleansing and transformation คือการทำความสะอาดข้อมูลให้ถูกต้อง พร้อมในการวิเคราะห์ได้อย่างถูกต้อง รวมถึงการเปลี่ยนแปลง (Transform) ข้อมูลให้เหมาะสมต่อการวิเคราะห์ เช่นการทำ Aggregation การทำ Pivot ข้อมูล ฯลฯ
3. Analysis and visualization คือการวิเคราะห์และสร้าง Visualization ที่ง่ายต่อการวิเคราะห์ รวมถึงการสร้าง Dashboard ที่โต้ตอบได้ เพื่อช่วยในการทำ Visual Analytics ทำให้เกิด Insight ได้รวดเร็ว
4. Interpreting and sharing results คือการตีความ สรุปผล และแบ่งปันผลลัพธ์ให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อที่จะได้เกิดการ Take Action ได้อย่างรวดเร็ว

AI สามารถเข้ามาช่วยในการปรับปรุง (Improvement) ได้ทั้ง 4 กระบวนการใน Data analysis workflow เพื่อให้แต่ละขั้นตอนมีประสิทธิภาพ ฉลาด รวดเร็วมากขึ้น โดยในกรณีของ Tableau ท่านอาจจะคุ้นเคยกับชื่อเรียก AI ในคำว่า Salesforce Einstein หรือ Agentforce เป็นต้น ทั้ง 2 คำต่างก็เป็น AI ที่ได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องเพื่อทำให้ซอฟต์แวร์ Tableau ทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

AI ใน Tableau อยู่ในโปรแกรมอะไรบ้าง?

เพื่อตอบคำถามนี้ผู้เขียนขอแบ่งซอฟต์แวร์ Tableau ออกเป็น 2 กลุ่ม เพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจคือ

1. Tableau Classic คือ Tableau แบบที่ผู้ใช้งาน Tableau ในปัจจุบันใช้งานอยู่นั่นเอง เราคงคุ้นเคยชื่อเรียกซอฟต์แวร์เช่น Tableau Desktop, Tableau Prep Builder, Tableau Server, Tableau Cloud ซอฟต์แวร์เหล่านี้อยู่ในกลุ่มของ Tableau Classic ทั้งสิ้น
2. Tableau Next คือ Tableau Next Generation ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ เป็นแบบ Cloud Based และอยู่บน Platform Salesforces CRM (หมายเหตุ Tableau Next ไม่ได้มาแทน Tableau Classic แต่เป็นอีกทางเลือกสำหรับ Tableau User) ซึ่งเน้นการใช้งาน Agentic AI

รูปที่ 2 เป็นการแสดงตำแหน่ง (Position) ของ Tableau AI[2] Module ซึ่งมี 4 ตัว ได้แก่

1. Tableau Pulse
2. Tableau Agent
3. Agentforce Skill
4. Tableau MCP

จากรูปจะเห็นได้ว่า AI Module จะสามารถเรียกใช้งาน (Available) ในแต่ละซอฟต์แวร์ไม่เหมือนกัน ดังนี้

• Tableau Pulse ก็จะมีให้ใช้งานเฉพาะใน Tableau Cloud เท่านั้น
• Tableau Agent จะมีให้ใช้งานบนทุกโปรแกรมของ Tableau Classic
• Agentforce Skill จะมีให้ใช้เฉพาะใน Tableau Next เท่านั้น
• Tableau MCP จะมีให้ใช้ได้ทั้ง Tableau Classic และ Tableau Next

รูปที่ 2 AI Module ในซอฟต์แวร์ต่าง ๆ ของ Tableau

Tableau Edition ใดบ้างที่มี AI Module?

          คำถามถัดมาคือ License ของ Tableau แบบใดที่สามารถใช้ AI ได้ (สำหรับผู้ที่ใช้งาน Tableau อยู่แล้วอาจจะสงสัยว่า License ที่เราซื้อมาใช้นั้นสามารถใช้ AI ได้หรือไม่?) ก่อนอื่นขอชี้แจงว่า Tableau License แบ่งเป็น 3 Edition[3] ตามรูปที่ 3 คือ

1. Standard Edition
2. Enterprise Edition
3. Tableau + Bundle

รูปที่ 3 Feature Matrix ในแต่ละ Edition ของ Tableau License

AI Module อยู่ใน Edition ใดบ้าง สามารถจัดกลุ่มง่าย ๆ ได้เป็น 2 แบบ ดังนี้ (ดูรูปที่ 3 ประกอบ)

1. *มีในทุก Edition: Standard, Enterprise and Tableau + Bundle edition ได้แก่ Tableau Pulse และ Tableau MCP
2. **มีเฉพาะ Tableau + Bundle edition ได้แก่ Tableau Agent และ Agentforce Skill

หรือแสดงเป็นรูปให้เข้าใจง่าย ๆ ดังรูปที่ 4

รูปที่ 4 AI Module มี Available บน Tableau Edition ใดบ้าง

AI Module แต่ละตัวทำอะไรบ้าง?

          หัวข้อนี้ขออธิบายรายละเอียดแบบคร่าว ๆ ของ AI Module แต่ละหัวข้อดังนี้

1. Tableau Pulse

Tableau Pulse คือเครื่องมือที่แสดงผลวิเคราะห์ข้อมูลในรูปแบบกราฟแสดงค่าตัวชี้วัด (Metrics) โดยเราสามารถสร้าง Metrics ได้อย่างง่ายดาย Tableau Pulse อธิบาย Insight และแสดงกราฟประกอบการอธิบายเพื่อให้เราเข้าใจ และสามารถตอบคำถามว่า “ทำไมข้อมูลจึงเป็นแบบนี้” ได้ทำให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้น

รูปที่ 5 ตัวอย่าง Tableau Pulse

ท่านสามารถอ่านรายละเอียดของ Tableau Pulse ในบทความภาษาไทยของ AiTeam ได้ที่ https://www.aiteam.co.th/whats-tableau-pulse/

• Tableau Agent

Tableau Agent คือ AI ที่เป็นผู้ช่วยสำหรับ Creator User หรือผู้ใช้งานที่ทำหน้าที่สร้าง Dashboard และเตรียมข้อมูล ซึ่ง Creator User จะมีสิทธิ์ในการใช้โปรแกรม Tableau Desktop, Tableau Prep Builder, Tableau Server/ Tableau Cloud เราสามารถใช้ Tableau Agent ช่วยทำหน้าที่ได้หลายอย่าง เช่น

• ช่วยสร้าง (Authoring)

Tableau Agent ที่อยู่ใน Tableau Desktop หรือ Tableau Server/Cloud ในหมวด Web Authoring สามารถช่วยให้เราสร้าง Visualization และสูตรคำนวณได้โดยอัตโนมัติ โดยเราเพียงพิมพ์ข้อมูลอธิบายสิ่งที่เราต้องการ ระบบจะเลือกรูปแบบกราฟที่เหมาะสมและสร้าง Viz ขึ้นมาให้เราเห็นทันที ดังตัวอย่างในรูปที่ 5

รูปที่ 6 ตัวอย่าง Tableau Agent ที่อยู่ใน Tableau Desktop

• ช่วยเตรียมข้อมูล (Data Prep)

เป็น Tableau Agent ที่อยู่ในโปรแกรม Tableau Prep Builder หรือ Tableau Server/Cloud ในหมวด Web Authoring สามารถช่วยให้สร้าง Step ในการเตรียมข้อมูล, การ Cleansing ข้อมูล, การ Transform ข้อมูล ทำให้เราทำงานได้รวดเร็วขึ้น ดังรูปที่ 6

รูปที่ 7 ตัวอย่าง Tableau Agent ที่อยู่ใน Tableau Prep Builder

• ช่วยอธิบายข้อมูล (Catalog Data)

Tableau Agent ที่อยู่ใน Tableau Server/Cloud ในส่วนของ Data Catalog สามารถช่วยอธิบายข้อมูล (Data Sources) หรืออธิบาย Workbook และ Table ได้อย่างง่ายดาย ดังรูปที่ 7

รูปที่ 8 ตัวอย่าง Tableau Agent ที่อยู่ใน Tableau Server/Cloud ในส่วนของ Data Catalog

• ช่วยหา Insight ใน Dashboard

Tableau Agent สามารถหา Insight บน Dashboard โดยแสดงแนวโน้ม หรือตอบคำถามที่เราสังสัยเกี่ยวกับ Insight ได้ ดังรูปที่ 8

รูปที่ 9 ตัวอย่าง Tableau Agent ที่อธิบาย Dashboard Insight

• Agentforce Skill

Agentforce คือชื่อเรียก AI ที่อยู่บน Salesforce ทำหน้าที่เป็น Agentic AI ทาง Salesforce ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ Tableau ได้นำ Agentforce มาทำงานร่วมกับซอฟต์แวร์ Tableau Next[4] ซึ่ง Tableau Next นี้ถูกออกแบบให้เป็น Agentic Analytics คือเป็นตัวแทน/แรงงาน ให้เราทำงานเองได้ตามเป้าหมาย หรือทำงานเชิงรุก (Proactive) สามารถ Take Action เองได้ และ Integrate ไปกับ Workflow ธุรกิจ บน Platform Salesforce, Slack เป็นต้น

AI ที่ออกแบบให้เป็น Agentic AI โดยเริ่มต้นมี 3 Skill ดังนี้

          3.1 Concierge คือ AI ที่ทำ Conversation Analytics คือเป็นการพูดคุย สนทนาโต้ตอบกับ AI เพียงแค่เราถามคำถามด้วยภาษาพูด AI ก็จะไปวิเคราะห์ข้อมูลแล้วตอบคำถามเราได้ AI ตัวนี้จะช่วยให้เราหาสาเหตุของปัญหา สามารถสร้างกราฟรูปแบบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคำถาม คำตอบ ของเรา ดังรูปที่ 10  

รูปที่ 10 ตัวอย่างการใช้งาน Tableau Concierge

          3.2 Data Pro คือ AI ที่ใช้ในการเตรียมข้อมูล การสร้างกราฟหรือ Visualization และยังสามารถสร้าง Semantic Model ได้ ดังรูปที่ 11 เพื่อทำให้ AI เข้าใจบริบทของธุรกิจ และทำการวิเคราะห์ธุรกิจได้แม่นยำ สามารถวิเคราะห์ข้อมูลรวดเร็วขึ้น ลดเวลาในการหา Insight ได้

รูปที่ 11 ตัวอย่างการใช้งาน Tableau Data Pro

          3.3 Inspector คือ AI ที่ช่วยตรวจติดตาม (Monitor) ค่า KPI ที่เราสนใจ และทำการแจ้งเตือนเมื่อ KPI ตกกระทบเกณฑ์ที่กำหนดได้โดยอัตโนมัติ ดังรูปที่ 12  ทำให้เราสามารถโฟกัสเฉพาะสิ่งที่สนใจมากที่สุดได้ ช่วยให้เราเห็น Insight และสามารถ Take Action ได้ทันการณ์

รูปที่ 12 ตัวอย่างการใช้งาน Tableau Inspector

• Tableau MCP

Tableau MCP (Model Context Protocol) คือ มาตรฐานการเชื่อมต่อข้อมูลระหว่าง Tableau กับ AI (LLM) ผ่านมาตรฐานเปิด (Open Standard) ที่เรียกว่า MCP

ตัวอย่างเช่น องค์กรเราอาจมีการใช้ AI หรือ LLM บางยี่ห้ออยู่แล้ว และองค์กรเราใช้ Tableau เป็น BI Platform ดังนั้นเราจึงต้องการนำ AI ที่มีอยู่แล้วไปเชื่อมต่อกับข้อมูล Tableau ซึ่งทำสามารถทำได้ผ่าน Tableau MCP

รูปด้านล่างคือตัวอย่างการใช้ Claude AI เชื่อมต่อกับข้อมูลบน Tableau Server/Cloud เพื่อทำ Conversation Analytics ได้ เราสามารถ Prompt คำถามต่าง ๆ ให้ AI ไปวิเคราะห์ข้อมูลที่อยู่บน Tableau แล้วสั่งให้ AI วิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก ไปจนถึงสร้างรายงาน หรือ Dashboard ขึ้นมาใหม่ก็เป็นไปได้

รูปที่ 13 ตัวอย่างการใช้ Claude AI เชื่อมต่อกับข้อมูลบน Tableau เพื่อทำ Conversation Analytics

สรุป

          Tableau ตะหนักถึงความสำคัญของ AI เป็นอย่างมาก ดังนั้นจึงได้ออกแบบและพัฒนาซอฟต์แวร์หลาย ๆ ส่วนให้ทำงานร่วมกับ AI ไม่ใช่เพียงแค่เป็นกิมมิค[5] (Gimmick) ให้ขึ้นชื่อว่ามี AI เท่านั้นแต่ Tableau ทุ่มเทความพยายามอย่างจริงจังในการ Integrate AI เข้ากับ Tableau Platform อย่างทั่วถึงทุกโปรแกรม

          สรุปสั้น ๆ เกี่ยวกับ AI Module ทั้ง 4 ตัว ได้ดังนี้

1	Tableau Pulse	ให้คุณสร้าง Metrics เพื่อวัดชีพจรธุรกิจ โดยมี AI ช่วยสรุปข้อมูลสั้น ๆ ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาไปไล่ดู Dashboard หลาย ๆ หน้า
2	Tableau Agent	เป็นผู้ช่วยให้คุณ ในการเตรียมข้อมูล การสร้าง Visualization คุณเพียงแค่สั่งงานผ่านภาษาพูดง่าย ๆ แล้วรอดูผลลัพธ์ที่ Agent สร้างขึ้น
3	Agentforce Skill	เป็นตัวแทนทำงานให้คุณ (Agentic AI) มีความสามารถหลายอย่าง และสามารถ Take Action ได้โดยอัตโนมัติ
4	Tableau MCP	ช่วยให้คุณใช้ AI ที่องค์กรคุณเลือกใช้ กับข้อมูลของ Tableau ได้

ถ้าสนใจหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Tableau และ AI สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่ ตามที่ระบุใน Website www.aiteam.co.th

---

[1] อ้างอิงจาก https://www.domo.com/glossary/data-analysis-workflow

[2] Reference: https://www.tableau.com/products/artificial-intelligence

[3] Reference: https://www.tableau.com/pricing?

[4] Reference: https://www.tableau.com/products/tableau-next

[5] Reference: https://www.tableau.com/blog/what-is-tableau-ai